Վերլուծելով 2025 թվականի վերջին պետական համակարգում կատարված բարձր պարգևավճարների վճարումները, ես կարծում եմ, որ դրանք դրսևորում են քաղաքական կոռուպցիայի ախտանիշ։ Իմ գնահատականը հիմնված է մի քանի կարևոր փաստի վրա։
Նախ, նման մասշտաբի խրախուսումներ, որոնք հասնում են միլիարդավոր դրամների, տեղի են ունենում հենց ընտրական գործընթացի նախաշեմին։ Նախորդ տարիներին նման գումարներ կամ չեն տրվել, կամ այդ մասին հրապարակային աղմուկ չի բարձրացվել։ Սակայն այս տարի, երբ պետական ծառայողներին, այդ թվում՝ նախարարներին և փոխնախարարներին, վճարվում են միլիարդավոր դրամներ, դա արդեն ունի ակնհայտ քաղաքական ենթատեքստ։
Ես հիշեցնում եմ, որ դեկտեմբերի 25-ին հրապարակեցի տվյալներ՝ կառավարման պահուստային ֆոնդից պարգևավճարների համար հատկացված 3 միլիարդ 583 միլիոն 509 հազար դրամի մասին։ Այս գումարը հիմնված է երկու կառավարական որոշման վրա․ 2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշումը, որով վերաբաշխվեց պետական բյուջեի մի մասը, և 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի N 2060 որոշումը, որը հաստատում է պետական մարմինների կատարողականի գնահատման և դրա հիման վրա խրախուսման պիլոտային կարգը։
Իմ կարծիքով, այս գործողությունը կոռուպցիոն է այն իմաստով, որ ծագում է ակնկալիք, թե այդ պարգևավճարները կօգտագործվեն քվեարկության օրը՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության օգտին։ Գումարները տրվում են այնպիսի պայմաններում, որոնք ենթադրում են, որ դրանք կօգտակար լինեն ոչ թե պետական կառավարման բարելավման, այլ քաղաքական նպատակների համար։
Այս հարցում հասարակական և քաղաքական շրջանակներում հաճախ օգտագործվում է «բյուջեի թալան» տերմինը։ Եթե փորձագետները կամ մասնագետները կատարողականի գնահատականը կհայտնեն որպես «ոչ նորմալ» կամ «արժանի չէին այդքան պարգևավճար ստանալուն», ապա այս գործողությունը կդառնա բյուջեի թալան։ Իհարկե, եթե կատարողականը ցույց տա, որ պետական ծառայողների աշխատանքը բարձր որակով է և օգուտ է տալիս պետությանը, ապա այս գործողությունը կարելի է համարել ավելի հիմնավորված, թեև դեռևս պետք է լինի բացատրություն, թե ինչու է այն անհրաժեշտ։
Այսպիսով, պարգևավճարների վճարման հարցը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես կառավարության որոշում, այլև որպես քաղաքական գործիք, որի հետևանքները կարող են լինել ավելի լայնածավալ, քան պարզապես ֆինանսական։
