Արդշինբանկը հաջողությամբ ավարտեց իր մասնակցությունը Երևանում կայացած TOON EXPO 2026 ցուցահանդեսին՝ ներկայացնելով բնակարան ձեռք բերելու հույս ունեցող հաճախորդների համար նոր, հատուկ հիփոթեքային առաջարկ։ Մարտի 27-29-ի ընթացքում բանկի տաղավարը այցելել են շուրջ 500 այցելու, որոնցից շատերին տեղում տրամադրվել են հիփոթեքային ֆինանսավորման նախնական հաստատումներ, և ընդունվել են հայտեր։

Այս տարի բանկը երրորդ անգամ է մասնակցում ցուցահանդեսին՝ ներկայանալով հատուկ հիփոթեքային առաջարկով, որը նախատեսված է ապագա վարկառուների համար։ Այն առանձնանում է իր մրցունակ պայմաններով և վարկի տրամադրման ամբողջականացված մոտեցմամբ։

Արդշինբանկը հիփոթեքային շուկայում շարունակում է պահպանել առաջատարի դիրքը՝ հաջողությամբ համագործակցելով բազմաթիվ կառուցապատողների հետ։ Այս համագործակցությունների լայն շրջանակը հաճախորդներին հնարավորություն է տալիս ցուցահանդեսի շրջանակներում անմիջապես իրականացնել բնակարանի ընտրությունը և սկսել ֆինանսավորման գործընթացը՝ խնայելով ժամանակ և արագացնելով բոլոր անհրաժեշտ քայլերը։

«Այսօր տուն գնելը միայն վարկ վերցնելու մասին չէ․ դա երկարաժամկետ ֆինանսական որոշում է, որտեղ կարևոր է յուրաքանչյուր մանրուք։ Մենք ձգտում ենք մեր հաճախորդներին առաջարկել ոչ միայն շուկայում առկա լավագույն պայմանները, այլև վստահելի և հարմարավետ ճանապարհ՝ ընտրությունից մինչև գործարքի ավարտ»,- նշեց Արդշինբանկի մանրածախ բիզնեսի տնօրեն Միհրան Մուրադյանը։

Հատուկ առաջարկը, որը ներկայացվել է TOON EXPO 2026-ի շրջանակում, կգործի մինչև ապրիլի 27-ը։ Ըստ առաջարկի՝ հիփոթեքային վարկ ձևակերպելու դեպքում հաճախորդները կստանան պրեմիում դասի վարկային քարտ՝ մինչև 2 մլն ՀՀ դրամ նախահաստատված վարկային գծով և անկանխիկ գործարքների դիմաց 2% cashback-ով։ Քարտի սպասարկումը առաջին 12 ամիսների ընթացքում կլինի անվճար։ Առաջարկը հասանելի է այն հաճախորդների համար, ում անգրավ վարկերի բեռը բանկում չի գերազանցում 5 մլն ՀՀ դրամը։

Արդշինբանկը վերահաստատեց իր դիրքը որպես վստահելի և առաջատար ֆինանսական գործընկեր՝ առաջարկելով շուկայում մրցունակ և հաճախորդակենտրոն լուծումներ բնակարան ձեռք բերելու համար։ Բանկը վերահսկվում է ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից։

Իմ կարծիքով, պատերազմի հրահրումը բարդ և բազմաշերտ գործընթաց է, որը պայմանավորված է մի շարք գործոնների համադրությամբ, ոչ թե մեկ անձի իշխանության վերարտադրման կամ չվերարտադրման փաստով։

Պատերազմի համար անհրաժեշտ է մի շարք գործոնների համադրություն, ինչպիսիք են տարածաշրջանային դինամիկան, Ռուսաստանի ազդեցության նվազումը, Թուրքիայի դերի ամրապնդումը, ինչպես նաև Հայաստանում իշխանության կողմից իրենց ինքնապաշտպանությունը։

ԱՄՆ/Իսրայել–Իրան պատերազմի հնարավորությունը, որը կարող է ազդել նաև Հայաստանի վրա, ավելի շատ կախված է Ադրբեջանի քաղաքականության և «ախորժակի» հետ, քան Հայաստանի ներքին քաղաքական դրության հետ։

Պատերազմը կանխելու համար անհրաժեշտ է ուժեղ բանակ, հավասարակշռված դիվանագիտություն և կանխատեսելի քաղաքականություն։ Իշխանության չվերարտադրվելը, այս առումով, կարող է նույնիսկ ավելի նպաստավոր լինել, քան իշխանության կայունությունը։

Պատերազմը հրահրելուց առաջ անհրաժեշտ են տասնյակ գործոնների առկայություն, մի շարք նախապայմաններ, նախապատրաստական աշխատանքներ, ակտիվ դիվանագիտական գործունեություն և բարենպաստ միջազգային իրավիճակ։ Փաշինյանի չվերարտադրվելը այդ գործոններից որևէ մեկի վրա ինքնին ազդեցություն չի ունենալու։ Հետևաբար, նման ձևակերպումը լոկ մանիպուլյացիա է։

Արդեն երկու տարի է, ինչ Հայաստանում քաղաքական ելույթների և հարցազրույցների ընթացքում հաճախակի հնչում է «սխալվել եմ» արտահայտությունը։ Սա ոչ թե անձնական խոստովանություն է, այլ ողջ հայկական պետականության և ազգային ինքնության վրա կիրառվող մեկ աղվեսի ճյուղավորված մարտահրավեր։

Այսպես, իբրև «սխալվել է» ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը, երբ պարծեց Ակնայի նռնապատակներով լուսանկարվելուց։ Իհարկե, նա չի «սխալվել», այլ հայտնվել է անհարմար իրավիճակում՝ իրենց ռազմական հաղթանակի մասին հրապարակված լուսանկարը հիշեցնելուց հետո։ Դե, իսկ որ խոսեց Աղդամի մասին, սխալ է արել, արդեն բազմիցս ասել է դա…

Սակայն «սխալվել» արտահայտությունը ավելի լայն իմաստ ունի։ Այն սկսվեց 2018 թվականից, երբ Նիկոլ Փաշինյանը, որպես ապագա վարչապետ, հայտարարեց, որ պետք է մեր ռազմական ռազմավարությունից հանել «փոխզիջում» բառը։ Այնուհետև «սխալվեց», երբ ասաց, որ Արցախը Հայաստան է։ Դրան հաջորդեցին մյուս «սխալները»՝ միջնորդների առաջարկների մասին, Ալիևի հետ հնարավոր բացահայտումների մասին, Թուրքիայի դերը և նույնիսկ «անջատում հանուն փրկության» հայեցակարգի մասին։

Այս «սխալները» հանգեցրին 2020 թվականի պատերազմի և Արցախի վերջնական հանձնման։ Փաշինյանի պնդումն է, որ այդ ամենից հետո «աչքերը բացվեցին», և հիմա նա արդեն «սխալվում» չի։ Իր աչքերը բացվեցին, քանի որ մեծ հայրենասեր էր։ Իսկ հիմա, իբրև «կաղապարները կոտրող» առաջնորդ, նա շարունակում է կոտրել այդ կաղապարները՝ հանձնելու գործընթացը շարունակելու կոչ անելով։

Այս ամենի ֆոնին, իհարկե, հնարավոր է լինել «սխալվել»։ Օրինակ՝ ասել, որ ապահովված է հայոց պետության դարավոր գոյությունը, և միանգամից հետո հայտարարել, որ սեպտեմբերին պատերազմ կսկսվի, եթե չստանա խորհրդարանում սահմանադրական մեծամասնություն։

Այս ամենը հանգեցնում է մեկ հստակ եզրակացության. իշխանությունները, որոնք ինքնին ստեղծել են այս իրավիճակը, հիմա պնդում են, որ ցանկացած այլընտրանք, որը չի համապատասխանում նրանց ծրագրին, կամ դավաճանություն է, կամ ձախողակ, կամ էլ երկուսը միասին։

Այսպիսով, «սխալվել» արտահայտությունը դարձել է ոչ թե անձնական խոստովանության, այլ քաղաքական մանիպուլյացիայի և հայկական ժողովրդի վրա ճնշում գործադրելու գործիք։ Այն թույլ է տալիս իշխանություններին շարունակել իրենց քաղաքականությունը՝ հանձնելու գործընթացը շարունակելով, մեղավորության համար մշտապես մեկ այլ «սխալ» գտնելով։

Ամերիաբանկը և Սևծովյան առևտրի և զարգացման բանկը (ՍԱԶԲ) կնքել են ստորադաս փոխառության պայմանագիր՝ նպատակ ունենալով աջակցել Հայաստանում մասնավոր հատվածի զարգացմանը և աշխատատեղերի ստեղծմանը։ Ֆինանսավորման ընդհանուր գումարը կազմում է մինչև 15 միլիոն եվրո։

ՍԱԶԲ-ի ֆինանսավորումը կնպաստի բանկին զգալիորեն ավելացնել փոքր և միջին ձեռնարկություններին (ՓՄՁ) տրամադրվող վարկերի ծավալները։ Այս քայլը կամրապնդի Ամերիաբանկի կապիտալային դիրքերը և կընդլայնի բանկի վարկավորման հնարավորությունները՝ դարձնելով այն հայկական տնտեսության շարժիչ ուժերից մեկի համար ավելի հզոր աջակցող։

Ամերիաբանկը Հայաստանի տնտեսական ոլորտի առաջատար և դինամիկ զարգացող ֆինթեք հաստատություններից է։ Բանկը շարունակաբար ներդնում է նորարարական տեխնոլոգիաներ և ծառայություններ՝ ուղղված իր հաճախորդների ֆինանսական և ոչ ֆինանսական կարիքները բավարարելուն։ Այս համագործակցությունը հարմարեցվում է բանկի թվային փոխակերպման ռազմավարությանը՝ ուղղված լինելով կյանքի որակը բարելավող լուծումների մատուցմանը։

Ամերիաբանկը վերահսկվում է Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի կողմից։

Եվրոպական միությունը ծրագրում է զգալիորեն խորացնել իր ներգրավվածությունը Հայաստանում՝ նպատակ ունենալով աջակցել երկրի ԵՄ-ի նկատմամբ վերակողմնորոշմանը և հակազդել Ռուսաստանի ազդեցությանը, որը, ըստ ԵՄ-ի գնահատականի, շարունակում է մնալ զգալի։ Այս մասին հայտնի է դարձել Եվրոպական արտաքին գործողությունների ծառայության կողմից մշակված և ԵՄ անդամ պետություններին ուղղված 28 էջանոց փաստաթղթից, որը կոչվում է «Քաղաքական շրջանակ ճգնաժամային մոտեցման համար Հայաստանի վերաբերյալ»։

Փաստաթղթում հստակ նշվում է, որ Մոսկվան համարվում է Բրյուսելի հիմնական մարտահրավերը Հայաստանի հարցում։ ԵՄ-ն կարծում է, որ Ռուսաստանը շահագործում է Հայաստանի տնտեսական կախվածությունը և տարածաշրջանային անվտանգության փխրուն միջավայրը՝ իր հարկադրական դիրքորոշումը ամրապնդելու համար։

ԵՄ-ն մտադրություն ունի ստեղծել նոր «Ընդհանուր անվտանգության և պաշտպանության քաղաքականության» (ԸԱՊՔ) առաքելություն, որը կլրացնի ԵՄ-ի ներկայիս առաքելությունը՝ EUMA-ն, որը գործում է 2023 թվականից՝ Ադրբեջանին հարակից Հայաստանի սահմանամերձ տարածքներում կայունությանը նպաստելու համար։ Նոր առաքելության նպատակը կլինի աջակցել Հայաստանի անվտանգության բարեփոխումներին, խաղաղության գործընթացի ամրապնդմանը և երկրին «բևեռացնող արտաքին միջամտություններից ազատելու»։

Փաստաթղթում նշվում են Ռուսաստանի կողմից կիրառվող «անկայունացնող մարտավարությունները», որոնք ներառում են գազի գների բարձրացման սպառնալիքները, ընտրողական առևտրի դանդաղեցումը, ապատեղեկատվական արշավները, կիբեռհարձակումները և «հոգեբանական գործողությունները»՝ ընտրական ամբողջականությանը վնաս հասցնելու նպատակով։ ԵՄ-ն նաև նկատում է, որ Կրեմլը կարող է օգտագործել Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Իրանի հետ առկա լարվածությունները՝ իր ազդեցությունը պահպանելու համար։

Փաստաթղթում ընդգծվում է, որ Հայաստանը շարունակում է մեծապես կախված լինել Ռուսաստանից անվտանգության, տնտեսության և էներգետիկայի ոլորտներում։ Այն նշում է, որ երկիրը Ռուսաստանի գլխավորած Եվրասիական տնտեսական միության անդամ է, ինչը Մոսկվային դարձնում է երկրի հիմնական էներգամատակարարը և առևտրային գործընկերն ու աշխատուժի հիմնական աղբյուրը։ Ռուսական ընկերությունները վերահսկում են նաև Հայաստանի գազի, երկաթուղու և հեռահաղորդակցության կենսական ենթակառուցվածքները։

ԵՄ-ն զգուշացնում է, որ եթե չակտիվացնի իր համագործակցությունը Հայաստանի հետ, կարող է «նվազեցնել ԵՄ ազդեցությունը հիմնական գործընթացների վրա», ինչպիսիք են խաղաղության պայմանավորվածությունների իրականացումը և տարածաշրջանային կայունությանը նպաստելը։ ԵՄ-ն կարծում է, որ Ռուսաստանը կօգտագործի այս անձրևի տակ ծաղկելու հնարավորությունը, եթե Բրյուսելը չներգրավվի։

Արարատ Միրզոյանը, Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարը, Ազգային ժողովում հանդես գալով, անդրադարձավ ընդդիմության կողմից իրենց իշխանությունների գալուց հետո իշխանություններին մեղադրելու ռազմաքաղաքական մոտեցումներին։ Նախարարը հայտարարեց, որ ընդդիմադիր ուժերը, ինչպես խորհրդարանում ներկայացված, այնպես էլ դուրս մնացած, ունեն տարածքային նկրտումներ, որոնք, նրա խոսքով, իրավացնում են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին այն պնդումը, թե ընտրություններում սահմանադրական մեծամասնություն չստանալու դեպքում երկրում պատերազմ կլինի։

Այս պնդմանը նախարարը հիմնավորում է բերում՝ օրինակ հայտարարելով, որ ընդդիմությունը ասում է, թե «այսպիսի Հայաստան մեզ պետք չի»։ Նա նաև նշեց, որ իրենց կուսակցությունը խաղաղություն է առաջարկում, իսկ ընդդիմախոսները՝ «զուգահեռ առաջարկ»։

Այս հայտարարությունները, սակայն, հակադրվում են իրականությանը։ Իրականում ընդդիմությունը մեղադրում է իշխանություններին ստելու մեջ, երբ վերջիններս իրենց ներկայացնում են որպես «խաղաղության կուսակցություն»։ Ընդդիմության տեսակետով, իշխանությունների քաղաքականությունը, որը սկսվեց 2018 թվականից հետո, հանգեցրեց երկրի ներքաշման զինված հակամարտությունների մեջ, և նրանք մեղադրում են իշխանություններին ժամանակին պատերազմը դադարեցնելու հնարավորությունները բաց թողնելու և 44-օրյա պատերազմից հետո Եռակողմ հայտարարության պայմանները փաստացի տապալելու մեջ։

Այսպիսով, իշխանությունների կողմից ընդդիմության «պատերազմի կուսակցություն» անվանումը հակասական է և հիմնված չէ իրականության վրա։ Իրականում հենց իշխանությունների քաղաքականությունը և դիվանագիտությունը են, որոնք, ընդդիմության կարծմամբ, հանգեցրին 2020 թվականի պատերազմի և դրանից հետո ապահովեցին Բաքվի ռազմական և քաղաքական առավելությունները։

Հարցումների պատասխանները փնտրելիս նախարարը, ըստ հաղորդագրության, ցուցադրում է իր գլխում տիրող շփոթությունը՝ խորհրդածելով, թե ընդդիմությունը իրենց մեղադրում է ի՞նչի մեջ՝ կորուստներ չգնալու, պատերազմելու, պատերազմելու, բայց կորուստներ տալու, կամ հանձնելու առանց կորուստների։ Այս հարցերի պատասխանները, ըստ հեղինակի, պարզ են՝ ընդդիմությունը մեղադրում է իշխանություններին 2018 թվականից հետո իրենց քաղաքականության և դիվանագիտության արդյունքում իրավիճակը պատերազմի հասցնելու մեջ։

Իրավապաշտպան Սիրանուշ Սահակյանը նշել է, որ Բաքվում ապօրինի դատապարտված հայերի առողջության մասին տեղեկություններ ստանալը դարձել է աննախադեպորեն դժվար։

«Բացի այն, որ դատավարությունները ավարտվել են, Կարմիր խաչը վտարված է, իսկ որևէ միջազգային կառույց չի իրականացնում անկախ գործունեություն մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում, մենք զրկված ենք նաև այդ հատվածական, կցկտուր պատկերային տեղեկատվությունից»,- ասաց Սահակյանը։

Նրա խոսքով՝ նախկինում խոշտանգման առանձին դրվագներ բացահայտվում էին նաև դատապարտվածների լուսանկարների ուսումնասիրությամբ, սակայն այժմ տեղեկատվության հոսքը զգալիորեն սահմանափակվել է։

Իրավապաշտպանը նշեց, որ այս պահին դեռևս կարողանում են ստանալ պաշտոնական որոշակի տվյալներ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի միջոցով, թեև դրանք հաճախ ձևական բնույթի են՝ օրինակ՝ գերիների առողջական վիճակի մասին։

«Երբ այդ տեղեկությունները համադրում ենք մեզ հայտնի օբյեկտիվ տվյալների, հեռախոսազանգերի միջոցով ստացված առողջական վիճակի մասին հաղորդումների և պաշտոնական փաստաթղթերի հետ, մեծ խզում ենք տեսնում։ Իսապես լրջագույն առողջական ռիսկեր պարունակող դեպքեր կան, սակայն դրանց մասին պատշաճ արձանագրում տեղի չի ունենում, և, առհասարակ, բժշկական ծառայություններ և սպասարկում չի տրամադրվում, որի միջոցով գոնե հնարավոր կլիներ ապահովել այս անձանց պատշաճ առողջական վիճակը։ Նրանց մոտ գնալով վատթարացում է տեղի ունենում, և կյանքին սպառնացող ռիսկերը, վտանգները, ըստ էության, մեծանում են»,– ընդգծեց Սահակյանը։

Նրա խոսքով՝ ընտանիքների հետ հեռախոսազանգերի ընթացքում հայերը հիմնականում գանգատվում են առողջական խնդիրներից, և երբեմն նույնիսկ նրանց ձայնը կամ խոսելու դժվարություններն ընտանիքի անդամներին թույլ են տալիս հասկանալ առանձին խնդիրների, օրինակ՝ շնչառական, թոքային խնդիրների մասին, որոնք նաև ազդում են ձայնի վրա կամ ուղեկցվում են հազով և այլն։

Իրավապաշտպանը նաև նշեց մեկ այլ կարևոր խնդիր. դատապարտված հայերը չեն կարողանում ծանոթանալ կայացված դատավճիռների հետ։

«Ստացվում է՝ այս կեղծ, բեմականացված դատավարությունները ընթանում էին, որպեսզի այս անձանց «մեղքը» հիմնավորվի, սակայն ի սկզբանե նրանք զրկված են իրենց առաջադրված մեղադրանքները հասկանալու և դրանցից պաշտպանվելու հնարավորությունից։ Մենք ունենք մեկ դեպք, երբ ընդամենը քաղվածքն են տրամադրել, իսկ մնացած դեպքերում ո՛չ դատավճիռի ամբողջական տարբերակը, ո՛չ էլ քաղվածքը չեն տրամադրում դատապարտված հայերին»,– տեղեկացրեց Սահակյանը։

Նրա գնահատմամբ՝ սա միտումնավոր քայլ է. դատավճիռները չտրամադրելով՝ ադրբեջանական իշխանությունները խոչընդոտներ են ստեղծում և փորձում արգելափակել միջազգային ատյանների միջոցով պաշտպանվելու հնարավորությունները։

Սիրանուշ Սահակյանը նաև հայտնեց, որ մի շարք իրավապաշտպանների և կազմակերպությունների հետ միասին մեկ ամիս առաջ դիմել են միջազգային կազմակերպություններին՝ կոչ անելով անհապաղ քայլեր ձեռնարկել Բաքվում պահվող հայերի իրավունքների պաշտպանության համար։

ԱՄՆ-ի Ազգային հետախուզության տնօրենի աշխատակազմի 2026 թ. «Տարեկան սպառնալիքների գնահատումը» զեկույցը բացահայտում է, որ ԱՄՆ-ի հաշվարկային մոդելները, որոնք վերաբերում են մեր տարածաշրջանին, ակնհայտորեն խափանվել են Ադրբեջանի նախագահի՝ Իլհամ Ալիևի կողմից Հայաստանին ներկայացված պահանջի շուրջ։

Այս հարցումը, սակայն, ոչ թե Ալիևի պահանջի բուն էությունը, այլ այն իրականացման մեթոդն է, որը ստեղծում է ԱՄՆ-ի համար իրական մտահոգություն։ Պատճառը ոչ այն է, որ Ալիևը պահանջում է փոխել Հայաստանի Սահմանադրությունը, այլ այն, որ այդ փոփոխությունը պետք է իրականացվի հանրաքվեի միջոցով, որի արդյունքը, ըստ ԱՄՆ-ի գնահատականի, երաշխավորված չէ։

Այս վերլուծությունը հստակ ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-ի մտահոգությունը կենտրոնացած է ոչ թե Հայաստանի ինքնիշխանության վրա, այլ այն վտանգի վրա, որ հանրաքվեի անհաջողությունը կարող է ստեղծել անկանխատեսելի և բացասական իրավական նախադեպ։

Հայաստանում ներկայիս քաղաքական իրավիճակը, որտեղ նույնիսկ հանրապետական ընտրություններին ապահովել 50 տոկոսանոց մասնակցություն դժվար է, դարձնում է հանրաքվեի հաջողության հեռանկարը բավականին ոչ ռիսկային։ 2023 թվականին Երևանի ավագանու ընտրություններին մասնակցությունը հազիվ կազմեց ընդամենը 28,4 տոկոս։ Այս հանգամանքը, որը մենք հրապարակավ նշել ենք արդեն 4 տարի առաջ, երբ առաջին անգամ խնդրահարույց համարվեց «Անկախության մասին» հռչակագրի հարցը, ցույց է տալիս, որ հանրաքվեի հաջողության հեռանկարը բավականին թույլ է։

Այս համատեքստում կարևոր է ընդգծել երկու հիմնարար կետ։ Դրանք վերաբերում են ոչ թե Ալիևի պահանջի բուն բովանդակությանը, այլ դրա իրավական և քաղաքական շրջանակին։

Առաջինը՝ «Անկախության մասին» հռչակագրի բովանդակությունը։ Այն ոչ թե տարածքային հավակնություն է, այլ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի հարգման հայտարարություն, որը միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունք է։ Երկրորդը՝ Սահմանադրության նախաբանը։ Այն հիմք է ընդունել ոչ թե հռչակագրի բոլոր 12 կետերը (որոնցից մի մասն արդեն 1991 թվականին անտեսվել է), այլ «հռչակագրում հաստատագրված հայոց պետականության հիմնարար սկզբունքները և համազգային նպատակները»։

Այսպիսով, ԱՄՆ-ի մտահոգությունը ոչ թե Ալիևի պահանջի մասին է, այլ այն ճանապարհի մասին, որով այդ պահանջը կարող է հանգեցնել անխուսափելիորեն բացասական հետևանքներով հանդերձող իրավական փաստի հաստատմանը՝ հանրաքվեի ձախողման դեպքում։ Ընտրողների ցուցակների «վերանայման» նախաձեռնությունները ևս ապարդյուն են։ Դեռևս ուշ չէ։

Գևորգ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ,
իրավագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր

Իր ֆեյսբուքյան էջում ես, Արտակ Բեգլարյանը, անդրադառնում եմ ՀՀ իշխանությունների կողմից արցախցիների սոցիալ-տնտեսական ինտեգրման հարցում առկա խնդիրներին։ Այս հարցում իշխանությունների գործողությունները հաճախ հիշեցնում են «ներառականության թատրոն», որի գագաթնակետը երեկ տեղի ունեցավ՝ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ անցկացված ձևական հանդիպման ընթացքում։

Այս իրադարձությունը հակադրվում է մեր կողմից մշտականորեն արված ահազանգերին, թե կառավարության կողմից մշակվող և իրականացվող ծրագրերը գրեթե զրոյական ներառականությամբ են։ Դրանք չեն հաշվի առնում շահառուների կարիքները, կարծիքները և փորձագիտական առաջարկները։

Այս խնդիրը դրսևորվում է մի քանի կոնկրետ ծրագրերի վերաբերյալ։

Բնակարանային ծրագիրը երկու տարի շարունակվող է, սակայն դրանից օգտվել է ընդամենը 1,700 ընտանիք, ինչը կազմում է նախատեսված ընդհանուր թվի ընդամենը 7%-ը։ Իշխանությունները, հիմնվելով կադաստրային տվյալների վրա, հայտարարում են գների մասին, որոնք իրականությանը չեն համապատասխանում։ Այժմ խոստանում են վերանայումներ, որոնք, իմ կարծիքով, կիսատ ու ուշացած լուծում են։

Այսպիսով, անտեսվում են փոքրակազմ ընտանիքների և զոհվածների ընտանիքների հատուկ կարիքները, ինչը սոցիալական անարդարության խնդիրներ է առաջացնում։

Այլընտրանքային մոտեցումների վերաբերյալ առաջարկները նույնպես հաճախ մերժվում են։ Օրինակ, առաջարկվել էր խթանել տների կառուցումը՝ երկրորդային շուկայից գնելու փոխարեն, որպեսզի պետական պարտքի ավելացման արդյունքում ստեղծվի հավելյալ արժեք տնտեսության մեջ։ Այս առաջարկը կրկին մերժվեց՝ հղում անելով անիմաստ վարչարարական դժվարությունների։

Նույնպես չեն լսվում առաջարկները զբաղվածության արդյունավետ ծրագրեր ինտեգրելու մասին։ Բնակվարձի համար տրվող աջակցության կրճատումը և սոցիալական հրատապ աջակցության ծրագրի վերացումը համարվում են սխալ որոշումներ, որոնք հանգեցնում են աղքատության մակարդակի բարձրացման։

Համաշխարհային կլիմայի հետազոտողները կանխատեսում են, որ այս ամռանը կարող է տեղի ունենալ շատ ուժեղ Էլ Նինյո, որը կարող է ջերմաստիճանը բարձրացնել ամբողջ աշխարհում աննախադեպ մակարդակի։

Անցյալ շաբաթ Ազգային օվկիանոսային և մթնոլորտային վարչության (NOAA) կլիմայի կանխատեսման կենտրոնը հայտարարեց, որ հունիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում անհավանականորեն ուժեղ Էլ Նինյոյի՝ համեմատած Գոձիլայի դեպքի հետ, տեղի ունենալու 62% հավանականություն կա։

Էլ Նինյոն Էլ Նինյո-Հարավային տատանման (ENSO) տաք փուլն է, որը բնական կլիմայական երևույթ է։ Այն բնութագրվում է արևադարձային Խաղաղ օվկիանոսում մթնոլորտի և ծովի ջերմաստիճանի փոփոխություններով։ Էլ Նինյոյի ժամանակ տաք ջրերը կուտակվում են հասարակածային Խաղաղ օվկիանոսից արևելք՝ տեղափոխելով ռեակտիվ հոսանքը դեպի հարավ։ Այս տեղաշարժը ազդում է եղանակի վրա ամբողջ աշխարհում։

Այսօր արևադարձային Խաղաղ օվկիանոսը գտնվում է Լա Նինյայի փուլում՝ ENSO-ի սառը փուլում, երբ ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանը իջնում է միջինից առնվազն 0.5 աստիճան Ցելսիուսով ցածր։ Սակայն գիտնականները կանխատեսում են, որ Լա Նինյան, հավանաբար, կավարտվի առաջիկա շաբաթներին, քանի որ օվկիանոսը տաքանում է։ Այնուհետև Էլ Նինյոն կգրավի իր տեղը։

Եթե տաք փուլը տեղի ունենա, այն կարող է ուժեղանալ և վերաճել «սուպեր Էլ Նինյոյի»՝ մի իրադարձության, երբ ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանը հասնում է առնվազն 2 աստիճան Ցելսիուսով բարձր երկարաժամկետ միջին ցուցանիշից։ Օդերևութաբան և երկարաժամկետ եղանակի կանխատեսման առաջատար ԱՄՆ փորձագետ Փոլ Պաստելոկի խոսքով, այս փուլի ինտենսիվությունը դեռևս անորոշ է, բայց կա չափավոր կամ նույնիսկ ուժեղ Էլ Նինյոյի հավանականություն այս աշնանը և ձմռանը։

Նոյեմբերին փոթորիկների սեզոնի ավարտին սուպեր Էլ Նինյոյի զարգացման 15% հավանականություն կա։ Միևնույն ժամանակ, NOAA-ի Կլիմայի կանխատեսման կենտրոնը հզոր Էլ Նինյոյի հոկտեմբերից դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում տեղի ունենալու 1/3 հավանականություն է տալիս, բայց պոտենցիալ ուժգնությունը նկարագրում է որպես խիստ անորոշ։

ENSO-ի ավելի տաք փուլը հայտնի է նրանով, որ ուժեղացնում է փոթորիկների ակտիվությունը կենտրոնական և արևելյան Խաղաղ օվկիանոսում, միաժամանակ ճնշում է փոթորիկների ակտիվությունը Ատլանտյան օվկիանոսում, ինչը սովորաբար հանգեցնում է փոթորիկների սեզոնի ընդհանուր առմամբ ավելի քիչ ակտիվության։

Դիտարկումները ցույց են տալիս, որ ENSO ցիկլը միջինում յուրաքանչյուր 2-7 տարին մեկ առաջացնում է տաք Էլ Նինյո փուլ, որին հաջորդում է զով Լա Նինյա փուլը։ Սակայն դրանք միշտ տեղի են ունենում ժամանակին։ Յուրաքանչյուր փուլ սովորաբար տևում է 9-ից 12 ամիս, բայց դրանց տևողությունը կարող է տարբեր լինել։